Porady ogrodowe
Sierpień w ogrodzie – co robić? Kalendarz prac ogrodowych
9 sierpnia 2023
8 min czytania
Redakcja Homeden

Sierpień to nadal pełnia lata, ale w ogrodzie coraz wyraźniej widać zbliżającą się zmianę sezonu. Dojrzewają warzywa i owoce, wiele rabat nadal intensywnie kwitnie, a podczas gorących tygodni podlewanie pozostaje jednym z najważniejszych zadań.
Jednocześnie właśnie teraz warto zacząć przygotowywać ogród do września i jesieni. Nie oznacza to jednak masowego przycinania roślin, kończenia sezonu na tarasie ani zabezpieczania wszystkiego przed mrozem.
Najważniejsza zasada na sierpień brzmi: obserwuj pogodę i kondycję roślin, zamiast wykonywać zabiegi wyłącznie według kalendarza.
Co konkretnie warto zrobić?
Co robić w ogrodzie w sierpniu?
Lista prac będzie zależała od rodzaju ogrodu, ale kilka zadań powtarza się praktycznie każdego roku.
W sierpniu warto przede wszystkim:
-
kontrolować wilgotność gleby i podlewać podczas suszy,
-
regularnie zbierać warzywa oraz owoce,
-
usuwać chore i uszkodzone części roślin,
-
pielęgnować rabaty i wybrane przekwitłe kwiatostany,
-
obserwować trawnik po okresach upałów,
-
kontrolować szkodniki i choroby,
-
planować jesienne nasadzenia,
-
przygotowywać wolne miejsca po zbiorach,
-
sprawdzić kondycję roślin w donicach,
-
rozpocząć planowanie prac na wrzesień.
Nie wszystkie punkty trzeba wykonywać jednocześnie. Sierpień jest miesiącem przejściowym, a przebieg pogody w poszczególnych latach może być bardzo różny.
Podlewanie ogrodu w sierpniu
W wielu ogrodach to nadal najważniejsza praca.
Długie okresy wysokiej temperatury i braku opadów mogą szczególnie mocno wpływać na:
świeżo posadzone drzewa i krzewy,
warzywnik,
rośliny w donicach,
gatunki o płytkim systemie korzeniowym,
młode nasadzenia wykonane w bieżącym sezonie.
Nie podlewaj jednak całego ogrodu codziennie „z automatu”.
W wielu przypadkach lepsze jest rzadsze, ale dokładniejsze nawodnienie, pozwalające wodzie dotrzeć do głębszej warstwy gleby.
Wyjątkiem są między innymi niewielkie pojemniki i świeże siewki, których podłoże może wysychać znacznie szybciej.
Szczegółowe zasady znajdziesz w poradniku jak podlewać rośliny latem.
Kiedy najlepiej podlewać w sierpniu?
Najlepszym momentem jest zazwyczaj wczesny poranek.
Temperatura jest wtedy niższa, parowanie ograniczone, a rośliny mają dostęp do wody przed najcieplejszą częścią dnia.
Wieczorne podlewanie również bywa stosowane, ale przy niektórych roślinach długotrwale mokre liście w ciepłą noc mogą sprzyjać problemom chorobowym.
Dlatego najlepiej kierować wodę bezpośrednio w strefę korzeni, zamiast regularnie moczyć całe rośliny.
Nie zapominaj o donicach pod zadaszeniem
To częsty sierpniowy problem.
Po intensywnym deszczu ogród może wyglądać na dobrze nawodniony, ale pojemniki ustawione:
pod pergolą,
przy elewacji,
pod szerokim okapem,
na częściowo zadaszonym tarasie
mogą otrzymać bardzo mało wody.
Dlatego wilgotność podłoża w donicach trzeba sprawdzać osobno.
Im mniejszy pojemnik i większa roślina, tym szybciej zapas wody może zostać wykorzystany.
Trawnik w sierpniu – nie koś zbyt nisko
Podczas gorącej i suchej pogody warto pozostawić trawnik nieco wyższy.
Zbyt krótkie cięcie ogranicza powierzchnię liści i zwiększa ekspozycję gleby na słońce, przez co podłoże może szybciej przesychać.
Nadal warto kierować się zasadą:
podczas jednego koszenia nie usuwamy więcej niż około 1/3 wysokości źdźbła.
Nie ustawiaj więc bardzo niskiej wysokości kosiarki tylko dlatego, że chcesz wydłużyć czas do następnego koszenia.
Pełne zasady pielęgnacji opisujemy w artykule jak dbać o trawnik przez cały sezon.
Czy w sierpniu trzeba intensywnie podlewać trawnik?
To zależy od tego, jaki efekt chcesz osiągnąć.
Dojrzała murawa podczas długotrwałej suszy może częściowo wejść w stan spoczynku i zbrązowieć. Nie zawsze oznacza to jej obumarcie.
Jeżeli zależy Ci na zielonym trawniku przez całe lato, konieczne może być dodatkowe podlewanie.
Jeżeli natomiast akceptujesz okresową zmianę koloru, można ograniczyć zużycie wody i pozwolić części murawy przejść przez naturalny letni stres.
Nie próbuj natomiast „ratować” wysuszonego trawnika bardzo dużą dawką nawozu.
Wertykulacja trawnika w sierpniu – czy to dobry pomysł?
Nie wykonywałbym agresywnej wertykulacji podczas wysokiej temperatury i suszy.
Trawnik znajdujący się już w stresie cieplnym potrzebuje przede wszystkim stabilnych warunków do regeneracji.
Pod koniec sierpnia można natomiast ocenić, które miejsca rzeczywiście wymagają:
dosiewki,
aeracji,
ograniczenia filcu
lub innych prac na początku jesieni.
Nie oznacza to jednak, że każdy trawnik wymaga pełnego pakietu zabiegów.
Warzywnik w sierpniu – przede wszystkim regularne zbiory
Sierpień to jeden z najobfitszych miesięcy w warzywniku.
W zależności od terminu siewu i odmiany zbieramy między innymi:
pomidory,
ogórki,
cukinie,
fasolkę,
buraki,
marchew,
paprykę,
sałaty.
Regularne zbieranie dojrzałych plonów jest ważne nie tylko z kulinarnego punktu widzenia.
Przejrzałe lub uszkodzone owoce pozostawione na roślinach mogą zacząć gnić i utrudniać obserwację całej uprawy.
Jeżeli dopiero rozwijasz część użytkową ogrodu, zobacz także poradnik jak założyć warzywnik w ogrodzie.
Co siać w sierpniu?
Po pierwszych zbiorach w warzywniku zaczyna zwalniać się miejsce.
W zależności od regionu, pogody i konkretnej odmiany można planować późniejsze wysiewy wybranych warzyw o krótszym okresie wegetacji.
Mogą to być na przykład niektóre:
rzodkiewki,
sałaty,
szpinaki,
rośliny przeznaczone na młode liście.
Nie należy jednak kierować się wyłącznie nazwą gatunku.
Kluczowe są termin podany dla konkretnej odmiany oraz przewidywany czas do zbioru.
Pod koniec sierpnia długość dnia szybko się zmniejsza, dlatego roślina wysiana kilka tygodni później niż zalecano może rozwijać się znacznie wolniej.
Co zrobić z pustą grządką po zbiorach?
Nie trzeba od razu głęboko przekopywać każdej wolnej powierzchni.
Najpierw usuń:
chore resztki,
zgniłe owoce,
silnie zachwaszczone fragmenty.
Zdrowe resztki roślinne mogą w wielu przypadkach trafić na kompost.
Później można zdecydować, czy grządka zostanie jeszcze wykorzystana pod kolejną uprawę, obsiana odpowiednim poplonem czy przygotowana na następny sezon.
Czy w sierpniu trzeba dodawać obornik?
Nie automatycznie.
To zależy od:
stanu gleby,
wcześniejszego nawożenia,
planowanych upraw,
rodzaju zastosowanego nawozu.
Nie należy rozsypywać obornika po każdej opróżnionej grządce wyłącznie dlatego, że kończy się lato.
Podobnie wygląda kwestia kompostu – jest bardzo wartościowym źródłem materii organicznej, ale jego ilość również powinna być dostosowana do warunków.
Czy w sierpniu wapnować ziemię?
Nie bez wcześniejszego sprawdzenia pH.
Wapnowanie służy przede wszystkim korekcie zbyt kwaśnego odczynu gleby.
Jeżeli podłoże ma już odpowiednie pH, kolejna dawka wapna może być całkowicie niepotrzebna.
Co więcej, nie wszystkie rośliny preferują taki sam odczyn.
Dlatego kolejność powinna wyglądać następująco:
badanie lub pomiar pH → ocena wymagań roślin → dopiero decyzja o wapnowaniu.
Nie odwrotnie.
Owoce w sierpniu – zbieraj i obserwuj drzewa
W zależności od odmiany sierpień przynosi zbiory między innymi:
śliwek,
jabłek,
gruszek,
brzoskwiń,
jeżyn,
późniejszych malin.
Zrywaj dojrzałe owoce regularnie.
Usuń także te, które są wyraźnie porażone, gniją lub opadły i zaczynają rozkładać się pod drzewem.
To dobry moment na obserwację całego sadu.
Zapisz, które drzewa owocowały słabo, gdzie pojawiły się choroby i które gałęzie wymagają późniejszej interwencji.
Czy w sierpniu przycinać drzewa owocowe?
Nie stosuj jednej zasady do wszystkich gatunków.
Sierpień może być dobrym terminem na cięcie niektórych drzew pestkowych po zbiorach, szczególnie wiśni i czereśni.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie drzewa owocowe należy przycinać właśnie teraz.
Termin zależy od:
gatunku,
odmiany,
wieku,
kondycji,
celu cięcia.
Zanim sięgniesz po sekator, sprawdź wymagania konkretnego drzewa.
Rabaty kwiatowe w sierpniu
Ogród ozdobny pod koniec lata nadal może być bardzo kolorowy.
Jeżówki, rudbekie, hortensje, rozchodniki, część róż i wiele innych gatunków pozostają dekoracyjne.
U roślin powtarzających kwitnienie usuwanie przekwitłych kwiatów może pomóc przedłużyć atrakcyjny wygląd.
Nie należy jednak ścinać automatycznie wszystkich zaschniętych kwiatostanów.
Część z nich:
dobrze wygląda jesienią,
może pozostać dekoracyjna zimą,
wytwarza nasiona wykorzystywane przez ptaki.
Coraz częściej ogród prowadzi się więc selektywnie, a nie według zasady „wszystko przekwitło – wszystko ścinamy”.
Czy w sierpniu przycinać róże?
To zależy od rodzaju róży.
U odmian powtarzających kwitnienie można usuwać przekwitające kwiaty i wykonywać odpowiednią bieżącą pielęgnację.
Nie oznacza to jednak, że sierpień jest uniwersalnym terminem na mocne cięcie wszystkich róż.
Silne przycinanie może pobudzać nowe przyrosty, które później nie zawsze mają odpowiednio dużo czasu na przygotowanie się do chłodniejszych warunków.
Dlatego intensywność cięcia trzeba dostosować do typu róży.
A co z lawendą?
Lawenda może wymagać letniego cięcia po kwitnieniu, jednak termin i intensywność zależą od przebiegu sezonu oraz stanu rośliny.
Nie należy ciąć bardzo głęboko w stare, zdrewniałe części bez wiedzy o sposobie regeneracji konkretnej rośliny.
Celem jest zwykle ograniczenie przekwitłych pędów i utrzymanie zwartego pokroju.
Nie traktuj jednak wszystkich wieloletnich krzewinek identycznie.
Żywopłot w sierpniu
W przypadku części formowanych żywopłotów końcówka lata może być terminem kolejnego cięcia.
Ponownie – zależy to od gatunku.
Niektóre rośliny dobrze tolerują regularne formowanie, inne wymagają zupełnie innego terminu.
Dlatego informacja:
„w sierpniu przytnij żywopłot”
jest zdecydowanie zbyt ogólna.
Najpierw trzeba wiedzieć, z czego żywopłot został wykonany.
Czy w sierpniu można dzielić byliny?
Niektóre gatunki kończące kwitnienie można pod koniec lata dzielić i przesadzać.
Warunkiem są jednak odpowiednie warunki pogodowe.
Podział rośliny podczas kilkudniowej fali upałów i na bardzo suchej glebie zwiększa stres oraz utrudnia ponowne ukorzenienie.
Jeżeli pogoda jest łagodniejsza, zabieg ma większą szansę powodzenia.
Po przesadzeniu najważniejsze jest regularne kontrolowanie wilgotności gleby.
Czy sierpień to czas sadzenia tulipanów?
Zwykle jeszcze nie.
W sierpniu warto rozpocząć planowanie jesiennych kompozycji i zakup cebulek, ale tulipany najczęściej sadzimy później, gdy podłoże staje się chłodniejsze.
Nie wszystkie rośliny cebulowe mają jednak taki sam termin.
Niektóre można sadzić wcześniej, inne dopiero we wrześniu czy październiku.
Dokładny kalendarz znajdziesz w poradniku co sadzić jesienią w donicach.
Sierpień to dobry miesiąc na planowanie wiosennych cebulek
Choć z samym sadzeniem części gatunków nie trzeba się spieszyć, już teraz warto ustalić:
gdzie brakuje wiosennego koloru,
które rabaty są puste w marcu i kwietniu,
gdzie znajdą się tulipany,
gdzie narcyzy,
a gdzie krokusy.
Największą zaletą planowania w sierpniu jest to, że rabaty nadal są rozwinięte.
Łatwiej zobaczyć rzeczywistą ilość miejsca niż kilka miesięcy później, kiedy większość roślin zniknie z powierzchni.
Nawożenie w sierpniu – ostrożnie z uniwersalnymi zaleceniami
Nie istnieje jeden nawóz odpowiedni dla całego ogrodu.
W sierpniu aktywnie owocujący pomidor znajduje się w zupełnie innym momencie rozwoju niż wieloletni krzew ozdobny stopniowo przygotowujący się do jesieni.
Dlatego sposób nawożenia trzeba dopasować do konkretnej rośliny.
Nie warto też bez potrzeby pobudzać części wieloletnich roślin bardzo dużymi dawkami azotu do tworzenia miękkich nowych przyrostów pod koniec sezonu.
Stosuj nawozy zgodnie z potrzebami roślin i zaleceniami producenta, nie według zasady:
„jest sierpień, więc cały ogród potrzebuje tego samego nawozu jesiennego”.
Szkodniki i choroby – nadal regularnie oglądaj rośliny
Koniec lata nie oznacza końca problemów.
Wysoka temperatura, okresowe opady i gęste ulistnienie mogą sprzyjać części chorób i szkodników.
Regularnie oglądaj:
spodnią stronę liści,
młode pędy,
owoce,
miejsca o słabym przewiewie.
Nie rozpoczynaj jednak od przypadkowego oprysku.
Najpierw ustal, co powoduje problem, a dopiero później dobierz sposób działania.
Nie każdy owad obecny na roślinie jest szkodnikiem.
Donice w sierpniu wymagają szczególnej uwagi
Rośliny rosnące w pojemnikach mają ograniczoną ilość podłoża i nie mogą pobierać wody z głębszych warstw gleby.
Dlatego podczas upałów mogą wymagać kontroli nawet codziennie.
Szczególną uwagę zwróć na:
drożność odpływu,
wilgotność ziemi,
stabilność wysokich roślin,
kondycję korzeni,
ślady przesuszenia.
Nie zostawiaj pojemnika stale w stojącej wodzie, jeśli dana roślina nie toleruje takich warunków.
Czy w sierpniu trzeba już przygotowywać donice do zimy?
Nie zabezpieczaj ich jeszcze przed mrozem podczas pełni lata.
To dobry moment na sprawdzenie, które pojemniki pozostaną na zewnątrz i czy są do tego przeznaczone.
Można też określić:
które rośliny są mrozoodporne,
które wymagają przeniesienia,
które będą potrzebowały osłony bryły korzeniowej.
Samo zabezpieczanie wykonuje się znacznie później, zgodnie z pogodą.
Rośliny domowe stojące latem na zewnątrz
Jeżeli monstera, fikus, cytrus albo inna roślina domowa spędza lato na tarasie, w sierpniu nie trzeba automatycznie przenosić jej do domu.
Warto jednak zacząć monitorować temperatury nocne, szczególnie pod koniec miesiąca.
To również dobry moment, żeby sprawdzić rośliny pod kątem:
przędziorków,
wełnowców,
tarczników,
innych szkodników.
Nie chcemy przenieść ich jesienią razem z donicą do domowej kolekcji.
Sierpień na tarasie – sezon nadal trwa
Nie trzeba już w połowie sierpnia traktować tarasu jak miejsca przygotowywanego do zamknięcia na pół roku.
Jeżeli rośliny sezonowe nadal wyglądają dobrze, można kontynuować:
podlewanie,
usuwanie przekwitłych kwiatów,
bieżącą pielęgnację.
Sierpień to także dobry moment, żeby ocenić sam układ tarasu.
Po kilku miesiącach doskonale widać, czy:
brakuje cienia,
stół stoi w dobrym miejscu,
potrzebna jest osłona od sąsiadów,
rośliny nie blokują przejścia,
strefa wypoczynkowa rzeczywiście jest używana.
Te obserwacje warto zapisać przed kolejnym sezonem.
Sprawdź ogród po wakacjach
Jeżeli część sierpnia spędzasz poza domem, po powrocie wykonaj spokojny obchód.
Zobacz:
które rośliny są przesuszone,
czy automatyczne podlewanie działało prawidłowo,
czy pojawiły się choroby,
czy owoce nie zalegają pod drzewami,
czy podpory nadal utrzymują rośliny,
czy po burzach nie ma uszkodzonych gałęzi.
Najpierw rozwiązuj problemy rzeczywiście wpływające na kondycję roślin.
Nie rozpoczynaj od kosmetycznego „sprzątania” całego ogrodu.
Sierpień to doskonały moment na zdjęcia ogrodu
Ta praca nic nie kosztuje, a może być wyjątkowo wartościowa.
W sierpniu ogród jest rozwinięty niemal w pełni.
Zrób zdjęcia:
rabat,
tarasu,
ogrodzenia,
strefy wypoczynku,
widoku z okien,
problemowych fragmentów.
Jesienią i zimą będzie znacznie łatwiej zdecydować, co zmienić w kolejnym sezonie.
Być może jedna rabata jest całkowicie pusta w sierpniu, podczas gdy inna jest tak gęsta, że rośliny wchodzą na ścieżkę.
Takie rzeczy najlepiej widać właśnie teraz.
Jeżeli planujesz większą przebudowę, wróć również do poradnika jak zagospodarować przestrzeń w ogrodzie.
Czego NIE robić w ogrodzie w sierpniu?
Nie warto wykonywać wszystkich prac jesiennych na zapas.
Nie wapnuj gleby bez sprawdzenia pH.
Nie sadź zbyt wcześnie wszystkich cebulek wiosennych.
Nie przycinaj wszystkich drzew i krzewów według jednej zasady.
Nie wertykuluj agresywnie trawnika podczas suszy.
Nie przestawaj podlewać tylko dlatego, że zbliża się wrzesień.
Nie zabezpieczaj mrozoodpornych roślin w czasie letniej pogody.
Nie stosuj jednego nawozu do całego ogrodu.
Sierpień nie jest początkiem zimy.
To nadal lato, podczas którego powoli rozpoczynamy planowanie kolejnego etapu sezonu.
Co przygotować na wrzesień?
Pod koniec miesiąca warto stworzyć krótką listę dalszych prac.
Może znaleźć się na niej:
regeneracja trawnika,
jesienne nasadzenia,
sadzenie odpowiednich cebulek,
podział wybranych bylin,
przygotowanie jesiennych kompozycji,
kontrola roślin wracających z tarasu,
porządkowanie warzywnika po kolejnych zbiorach.
Nie wykonuj ich jednak wcześniej tylko dlatego, że masz wolny weekend.
Pogoda pod koniec sierpnia może nadal być typowo letnia.
Naturalną kontynuację znajdziesz w artykule wrzesień w ogrodzie – jakie prace wykonać.
Sierpień w ogrodzie – najważniejsze zadania
Jeżeli chcesz zapamiętać tylko kilka rzeczy, skoncentruj się na pięciu obszarach.
Podlewanie – nadal reaguj na suszę i wysokie temperatury.
Zbiory – regularnie zbieraj warzywa i owoce.
Pielęgnacja – obserwuj rabaty, trawnik i rośliny w donicach.
Kontrola – reaguj na choroby, szkodniki i uszkodzenia po burzach.
Planowanie – przygotuj wrześniowe i jesienne prace, ale nie wykonuj ich zbyt wcześnie.
Taka strategia jest znacznie skuteczniejsza niż próba wykonania długiej, identycznej listy obowiązków w każdym ogrodzie.
FAQ – sierpień w ogrodzie
Co trzeba robić w ogrodzie w sierpniu?
Przede wszystkim podlewać podczas suszy, regularnie zbierać owoce i warzywa, pielęgnować rabaty i trawnik, kontrolować choroby oraz planować pierwsze jesienne prace.
Czy w sierpniu trzeba dużo podlewać ogród?
Zależy od pogody i rodzaju roślin. Szczególnej uwagi wymagają świeże nasadzenia, warzywnik oraz rośliny w pojemnikach. Najczęściej lepiej podlewać dokładnie i rzadziej niż codziennie zwilżać tylko powierzchnię.
Co można siać w sierpniu?
Można jeszcze wysiewać wybrane warzywa o krótkim okresie wegetacji, np. niektóre rzodkiewki, sałaty czy szpinaki. Termin należy sprawdzić dla konkretnej odmiany.
Jak dbać o trawnik w sierpniu?
Nie należy kosić bardzo nisko podczas upałów. Przy suszy warto ograniczyć dodatkowy stres, a poważniejsze prace regeneracyjne wykonywać wtedy, gdy warunki pozwalają trawie szybko się odbudować.
Czy w sierpniu przycina się drzewa?
Niektóre gatunki tak. Przykładem są wiśnie i czereśnie, które można ciąć po zbiorach. Nie jest to jednak uniwersalny termin dla wszystkich drzew.
Czy w sierpniu przycinać róże?
Można usuwać przekwitłe kwiaty i wykonywać pielęgnację odpowiednią dla danej grupy róż. Nie powinno się automatycznie wykonywać mocnego cięcia wszystkich odmian.
Czy w sierpniu sadzi się tulipany?
Najczęściej nie ma potrzeby sadzenia ich tak wcześnie. Tulipany sadzi się jesienią, gdy ziemia jest chłodniejsza. W sierpniu można zaplanować miejsce i kupić cebulki.
Czy w sierpniu można sadzić rośliny?
Niektóre rośliny można sadzić lub przesadzać pod koniec lata, ale termin zależy od gatunku i aktualnej pogody. Podczas silnego upału lepiej ograniczać zabiegi zwiększające stres roślin.
Czy nawozić ogród w sierpniu?
Zależy od konkretnych roślin. Nie należy używać jednego nawozu do całego ogrodu ani automatycznie zwiększać nawożenia. Pod koniec lata szczególnie ostrożnie podchodzimy do intensywnego pobudzania wieloletnich roślin azotem.
Czy wapnować ogród w sierpniu?
Tylko jeśli analiza lub pomiar wskazuje na potrzebę podniesienia pH i zabieg odpowiada wymaganiom danej części ogrodu. Wapnowania nie powinno się wykonywać profilaktycznie bez znajomości odczynu.
Co robić w warzywniku w sierpniu?
Regularnie zbierać plony, kontrolować zdrowotność roślin, podlewać podczas suszy i zagospodarowywać miejsca zwalniające się po zbiorach.
Co zrobić z donicami w sierpniu?
Kontrolować wilgotność, drożność odpływu i kondycję roślin. Nie trzeba jeszcze zabezpieczać pojemników przed mrozem, ale warto już ustalić, które z nich pozostaną zimą na zewnątrz.
Jak przygotować ogród do jesieni w sierpniu?
Przede wszystkim poprzez obserwację i planowanie. Można przygotować listę jesiennych nasadzeń, ocenić trawnik, zamówić cebulki i sprawdzić rośliny w donicach. Typowo jesienne zabiegi wykonujemy dopiero w odpowiednim terminie.
Co robić w ogrodzie pod koniec sierpnia?
Ocenić stan ogrodu po lecie, zaplanować regenerację trawnika, nasadzenia i dalsze zbiory oraz rozpocząć przygotowanie prac na wrzesień. Nie trzeba jednak kończyć letniego sezonu, jeśli pogoda pozostaje ciepła.