Domki dla dzieci

Drewno suszone – co to znaczy? Suszenie komorowe, wilgotność i zastosowanie

13 lipca 2023

8 min czytania

Redakcja Homeden

Deski drewniane

Określenie „drewno suszone” pojawia się w opisach domków ogrodowych, konstrukcji drewnianych, mebli, desek i wielu innych produktów. Dla osoby kupującej gotowy produkt nie zawsze jest jednak jasne, co właściwie oznacza ten parametr i czy drewno suszone rzeczywiście jest lepsze od mokrego.

Najprościej mówiąc, drewno suszone to drewno, z którego kontrolowanie usunięto część naturalnie występującej wody, aby uzyskać wilgotność odpowiednią do późniejszego zastosowania.

Ma to duże znaczenie, ponieważ drewno jest materiałem higroskopijnym. Pobiera i oddaje wilgoć zależnie od warunków otoczenia, a wraz ze zmianami wilgotności mogą zmieniać się również jego wymiary.

Właśnie dlatego suszenie jest jednym z kluczowych etapów przygotowania drewna do zastosowania konstrukcyjnego, stolarskiego czy produkcji elementów ogrodowych.

Co dokładnie oznacza „drewno suszone”?

Świeżo pozyskane drewno zawiera dużo wody.

Jeżeli zostanie wykorzystane przy wysokiej wilgotności, będzie później stopniowo wysychać już jako element gotowej konstrukcji. Wraz z tym procesem może się kurczyć, paczyć, skręcać albo pękać.

Suszenie pozwala dużą część tych zmian przeprowadzić jeszcze przed wykonaniem gotowego produktu.

Nie oznacza to, że wysuszone drewno staje się całkowicie niezmienne. Drewno przez cały okres użytkowania reaguje na temperaturę i wilgotność powietrza.

Różnica polega na tym, że odpowiednio przygotowane drewno rozpoczyna użytkowanie znacznie bliżej warunków, w których ma później funkcjonować.

Dlaczego wilgotność drewna jest tak ważna?

Drewno wymienia wilgoć z otoczeniem.

Gdy powietrze staje się bardziej wilgotne, może pochłaniać część wody. W suchym środowisku oddaje ją z powrotem.

Zmiany te mają bezpośredni wpływ na jego właściwości oraz wymiary.

W praktyce zbyt wilgotne drewno wykorzystane w konstrukcji może po wyschnięciu:

zmniejszyć swoją szerokość lub grubość,
zacząć się skręcać,
utworzyć szczeliny pomiędzy elementami,
pękać wzdłuż włókien,
zmienić geometrię połączeń.

Dlatego przy zakupie drewnianego produktu warto interesować się nie tylko gatunkiem drewna czy grubością deski.

Wilgotność materiału podczas produkcji również ma znaczenie dla jakości gotowej konstrukcji.

Co oznacza procent wilgotności drewna?

Wilgotność informuje, ile wody znajduje się w drewnie w odniesieniu do jego suchej masy.

Nie należy więc interpretować wartości 18% jako informacji, że „18% deski to woda” w potocznym rozumieniu masy całego produktu.

To techniczny parametr pozwalający ocenić stopień wysuszenia materiału.

Docelowa wilgotność zależy od zastosowania.

Innego poziomu wymaga element przeznaczony do ogrzewanego wnętrza, innego konstrukcja zewnętrzna, a jeszcze inne wymagania może mieć drewno wykorzystywane tymczasowo.

Dlatego samo określenie „drewno suszone” jest użyteczne, ale jeszcze lepiej, gdy producent podaje również przybliżony poziom wilgotności.

Przykładowo w domku ogrodowym Agawa oferowanym przez Homeden parametr wilgotności drewna określony jest na około 18%.

Drewno suszone naturalnie a drewno suszone komorowo

To bardzo ważne rozróżnienie.

Nie każde drewno suszone jest drewnem suszonym komorowo.

Drewno suszone naturalnie

Najstarszą metodą jest pozostawienie odpowiednio ułożonego drewna w przewiewnym, osłoniętym miejscu i umożliwienie stopniowego oddawania wilgoci do powietrza.

Proces może trwać długo i jest uzależniony między innymi od:

gatunku drewna, grubości elementów, temperatury, wilgotności otoczenia oraz sposobu ułożenia materiału.

Zaletą jest stosunkowo prosty proces.

Ograniczeniem pozostaje natomiast czas oraz mniejsza możliwość precyzyjnego kontrolowania końcowych warunków niż w profesjonalnej suszarni.

Drewno suszone komorowo

W przypadku suszenia komorowego drewno umieszcza się w specjalnej suszarni, w której kontrolowane są parametry procesu, między innymi temperatura, wilgotność i przepływ powietrza.

Pozwala to doprowadzić materiał do określonego poziomu wilgotności w znacznie bardziej przewidywalny sposób.

Proces jest również zdecydowanie szybszy niż sezonowanie drewna wyłącznie na wolnym powietrzu.

Dlatego oznaczenie:

KD – Kiln Dried

spotykane w branży drzewnej oznacza właśnie drewno suszone komorowo.

Czy drewno suszone komorowo jest lepsze?

Do wielu precyzyjnych i trwałych konstrukcji – zdecydowanie jest rozwiązaniem bardzo korzystnym.

Najważniejsza przewaga nie polega jednak na tym, że drewno nagle staje się „mocniejsze pod każdym względem”.

Znacznie ważniejsza jest większa przewidywalność materiału.

Jeżeli duża część skurczu nastąpiła jeszcze podczas kontrolowanego suszenia, ograniczamy skalę zmian pojawiających się później w gotowej konstrukcji.

Ma to znaczenie przy:

domkach ogrodowych, konstrukcjach drewnianych, stolarce, meblach, elementach wykończeniowych czy precyzyjnie spasowanych modułach.

Im dokładniej mają współpracować ze sobą poszczególne części, tym większe znaczenie ma stabilność wymiarowa materiału.

Drewno mokre – co to znaczy?

Określenie „drewno mokre” lub „drewno świeże” odnosi się do materiału o znacznie wyższej wilgotności, który nie przeszedł procesu suszenia do poziomu właściwego dla typowego drewna suszonego.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy produkt z drewna mokrego jest wadliwy.

Wszystko zależy od technologii, zastosowania i sposobu zabezpieczenia konstrukcji.

Dobrym przykładem są niektóre domki dla dzieci dostępne w Homeden. Model Michałek wykonany jest z mokrej sosny struganej, ale drewno jest jednocześnie zabezpieczane impregnatem w komorach ciśnieniowych.

To zupełnie inna technologia niż zastosowanie suchego drewna sosnowo-świerkowego w innych modelach.

Dlatego nie warto sprowadzać wyboru do prostego:

„suszone = dobre, mokre = złe”.

Znacznie lepiej sprawdzić całą technologię wykonania produktu.

Drewno mokre a suszone – najważniejsze różnice

Największą różnicą jest ilość wilgoci, którą materiał będzie jeszcze oddawał po wykonaniu konstrukcji.

Drewno o wysokiej wilgotności może przechodzić większe zmiany wymiarowe podczas późniejszego schnięcia.

Drewno wcześniej prawidłowo wysuszone ma zwykle mniejszy zakres zmian związanych z dalszym oddawaniem dużej ilości wody.

W praktyce różnica jest szczególnie istotna tam, gdzie:

elementy muszą być dokładnie spasowane,
konstrukcja ma zachowywać geometrię,
powstawanie dużych szczelin byłoby problemem,
materiał ma być później obrabiany lub wykańczany.

Nie oznacza to jednak, że wysuszone drewno nigdy nie pęknie ani nie zmieni wymiarów.

To nadal naturalny materiał.

Czy drewno suszone może pękać?

Tak.

To bardzo ważne, ponieważ określenie „suszone” bywa błędnie interpretowane jako gwarancja całkowitego braku pęknięć.

Drewno może pękać zarówno podczas procesu suszenia, jak i później w wyniku zmian temperatury i wilgotności otoczenia.

Odpowiednio przeprowadzony proces ma ograniczać niekontrolowane zmiany, ale nie usuwa naturalnych właściwości drewna.

Niewielkie pęknięcia powierzchniowe nie muszą oznaczać wady konstrukcyjnej.

Znaczenie mają ich skala, lokalizacja oraz funkcja konkretnego elementu.

Czy drewno suszone nadal „pracuje”?

Tak.

Nawet prawidłowo wysuszone drewno pozostaje higroskopijne.

Latem i podczas okresów wysokiej wilgotności może pochłaniać więcej wody, natomiast podczas suchej pogody lub w ogrzewanym wnętrzu może ponownie ją oddawać.

Dlatego mówi się, że drewno pracuje.

Celem suszenia nie jest wyeliminowanie tego zjawiska.

Chodzi o doprowadzenie materiału do takiego stanu, aby późniejsze naturalne zmiany były bardziej przewidywalne i odpowiednie dla jego zastosowania.

Czy drewno suszone trzeba impregnować?

Suszenie nie jest tym samym co impregnacja.

To jedno z najważniejszych rozróżnień.

Suszenie przede wszystkim obniża wilgotność i poprawia stabilność wymiarową materiału.

Impregnacja lub inne zabezpieczenie powierzchni ma natomiast chronić drewno przed zagrożeniami wynikającymi z warunków, w których będzie użytkowane – zależnie od produktu mogą to być między innymi wilgoć, grzyby czy owady.

Dlatego odpowiedź brzmi:

to zależy od gatunku drewna, konstrukcji, miejsca użytkowania, zastosowanej technologii oraz zaleceń producenta.

Drewno wysuszone nie staje się automatycznie materiałem niewymagającym żadnego zabezpieczenia.

Czy suszenie chroni drewno przed grzybami?

Niska wilgotność znacząco ogranicza warunki sprzyjające rozwojowi grzybów powodujących rozkład drewna.

Nie oznacza to jednak trwałej „odporności”.

Jeżeli wysuszony element zostanie później przez długi czas wystawiony na wodę i jego wilgotność ponownie wzrośnie, warunki również się zmienią.

Dlatego tak ważne są:

prawidłowa konstrukcja, odpływ wody, wentylacja, zabezpieczenie powierzchni i niedopuszczanie do długotrwałego zawilgocenia.

Najlepszym zabezpieczeniem drewna jest nie tylko jego wysuszenie na początku, ale również utrzymywanie prawidłowych warunków przez cały okres użytkowania.

Suszenie a impregnacja ciśnieniowa – czym się różnią?

Warto je rozdzielić, ponieważ w opisach produktów oba określenia mogą pojawiać się obok siebie.

Podczas suszenia usuwamy z drewna wodę.

Podczas impregnacji wprowadzamy lub nanosimy środek mający zabezpieczać materiał przed określonymi czynnikami.

Impregnacja ciśnieniowa pozwala wprowadzać preparat ochronny głębiej w strukturę drewna niż typowe powierzchniowe malowanie.

Nie są to więc dwie konkurencyjne wersje tego samego procesu.

Mogą być elementami całkowicie różnych technologii przygotowania produktu.

Dlaczego drewno suszone jest ważne w domku ogrodowym?

Domek ogrodowy składa się z wielu współpracujących ze sobą elementów.

Ściany, podłoga, dach, drzwi i profile muszą po montażu zachowywać odpowiednią geometrię.

Jeżeli materiał przechodzi duży skurcz już po zbudowaniu domku, mogą pojawiać się większe szczeliny i zmiany spasowania poszczególnych elementów.

Dlatego wilgotność drewna jest jednym z parametrów, które warto sprawdzić przed zakupem drewnianej konstrukcji.

Nie jest jednak jedynym.

Znaczenie mają również:

grubość ścian, gatunek drewna, sposób łączenia elementów, wykonanie dachu, przygotowanie podłoża oraz późniejsza konserwacja.

Jeśli jesteś na etapie wyboru konstrukcji, zobacz także poradnik domek narzędziowy drewniany, metalowy czy plastikowy – który wybrać?.

Przykład drewna suszonego w domku ogrodowym

Dobrym przykładem jest domek ogrodowy Agawa.

W jego specyfikacji podano świerk oraz poziom wilgotności drewna około 18%.

Taka informacja daje kupującemu znacznie więcej niż samo określenie „drewno wysokiej jakości”.

Można dzięki niej ocenić jeden z konkretnych parametrów materiału, z którego wykonano konstrukcję.

I właśnie dlatego przy porównywaniu domków warto czytać dane techniczne, a nie tylko opis marketingowy.

Dlaczego drewno suszone ma znaczenie w domkach dla dzieci?

W przypadku domku dla dzieci stabilność elementów jest szczególnie istotna, ponieważ konstrukcja jest regularnie użytkowana i narażona na obciążenia podczas zabawy.

W części modeli Homeden stosowane jest suszone drewno sosnowe lub świerkowe.

Przykładem jest domek dla dzieci Małgosia Max, którego karta produktu wskazuje właśnie suszone drewno iglaste.

Warto jednak zwracać uwagę również na pozostałe parametry: grubość elementów, sposób kotwienia, maksymalne obciążenie oraz zalecenia dotyczące montażu i konserwacji.

Więcej kryteriów opisujemy w poradniku domek drewniany dla dziecka – czy warto?.

Sosna czy świerk – czy gatunek nadal ma znaczenie?

Oczywiście.

Suszenie jest jednym z etapów przygotowania drewna, ale nie zmienia gatunku ani jego naturalnych właściwości.

Sosna i świerk różnią się budową, strukturą i sposobem zachowania podczas obróbki oraz użytkowania.

Dlatego nie należy oceniać materiału tylko na podstawie jednej cechy.

„Suszone” mówi nam o stanie wilgotności materiału, a nie o całej jego jakości.

Przy wyborze gotowej konstrukcji znaczenie ma połączenie:

gatunku drewna, wilgotności, jakości sortowania, obróbki, konstrukcji i późniejszego zabezpieczenia.

Drewno suszone a strugane – czy to to samo?

Nie.

To kolejne dwa określenia, które często występują razem.

Suszenie dotyczy wilgotności.

Struganie jest natomiast obróbką mechaniczną powierzchni.

Drewno strugane ma wyrównaną i wygładzoną powierzchnię oraz określony wymiar.

Możemy więc spotkać drewno:

suszone i strugane,

suszone, ale niestrugane,

mokre i strugane,

a także materiał przygotowany w jeszcze inny sposób.

Każde z tych określeń opisuje inną właściwość.

Drewno suszone a C24 – czy to również to samo?

Nie.

C24 jest oznaczeniem klasy wytrzymałościowej drewna konstrukcyjnego, a „suszone” opisuje jego wilgotność i sposób przygotowania.

Drewno konstrukcyjne może jednocześnie posiadać określoną klasę wytrzymałości i być wysuszone do wymaganej wilgotności.

Nie należy jednak traktować oznaczeń zamiennie.

Jeżeli produkt ma deklarowaną klasę konstrukcyjną, informacja powinna wynikać z jego dokumentacji.

Jak sprawdza się wilgotność drewna?

Najprostszym narzędziem używanym w praktyce jest wilgotnościomierz do drewna.

W zależności od konstrukcji urządzenia pomiar wykonywany jest metodą kontaktową lub inną metodą przewidzianą przez producenta miernika.

Na wynik mogą wpływać między innymi:

gatunek drewna, temperatura, miejsce pomiaru oraz typ urządzenia.

Dlatego pojedynczy przypadkowy pomiar nie zawsze daje pełny obraz całej konstrukcji.

W przypadku gotowego produktu najlepiej bazować przede wszystkim na specyfikacji producenta, a własny pomiar traktować jako dodatkową kontrolę.

Czy drewno suszone jest lżejsze?

Tak, usunięcie części wody zmniejsza masę drewna.

Różnica może być zauważalna szczególnie pomiędzy świeżym materiałem a drewnem doprowadzonym do znacznie niższej wilgotności.

Nie oznacza to jednak, że dwa elementy tego samego rozmiaru i wilgotności zawsze będą ważyć tyle samo.

Wpływ ma również gatunek i gęstość drewna.

Czy drewno suszone jest bardziej trwałe?

To pytanie wymaga doprecyzowania.

Niższa wilgotność ogranicza warunki sprzyjające wielu procesom degradacji biologicznej oraz poprawia przewidywalność wymiarową, ale trwałość gotowego produktu zależy od znacznie większej liczby czynników.

Znaczenie mają:

gatunek drewna,

ekspozycja na wodę,

konstrukcja,

wentylacja,

kontakt z gruntem,

zabezpieczenie powierzchni,

konserwacja.

Nie powinno się więc pisać, że suszenie samo w sobie czyni dowolne drewno „odpornym na warunki atmosferyczne”.

Czy drewno suszone jest droższe?

Zwykle dodatkowy proces technologiczny zwiększa koszt przygotowania materiału.

Suszenie wymaga czasu, energii, odpowiedniego wyposażenia i kontroli procesu.

Wyższa cena nie jest jednak wyłącznie kosztem „suchej deski”.

Kupujemy przede wszystkim bardziej przewidywalny materiał o wilgotności dostosowanej do dalszej obróbki i zastosowania.

W przypadku gotowych konstrukcji nie warto jednak porównywać produktów wyłącznie na podstawie tego jednego parametru.

Domek z suszonego drewna może różnić się od innego również grubością ścian, wyposażeniem, rodzajem dachu, jakością łączeń i sposobem zabezpieczenia.

Drewno suszone czy mokre – które wybrać?

Nie istnieje jedna odpowiedź dla każdego zastosowania.

Jeżeli materiał ma zostać wykorzystany do precyzyjnej konstrukcji, w której ważna jest stabilność wymiarowa, odpowiednio wysuszone drewno daje dużą przewagę.

Z kolei drewno o wyższej wilgotności również może być stosowane w określonych technologiach – szczególnie jeśli jego późniejsze zachowanie zostało uwzględnione w projekcie i materiał został właściwie zabezpieczony.

Przy zakupie gotowego domku lepiej więc zadać kilka pytań:

Jaki gatunek drewna zastosowano?

Jaka jest jego wilgotność?

Czy jest suszone komorowo?

Czy zostało zaimpregnowane?

Czy wymaga dodatkowego zabezpieczenia po montażu?

Jak producent zaleca jego konserwację?

Dopiero zestaw tych informacji pozwala sensownie ocenić materiał.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie drewnianego domku?

Informacja „drewno suszone” jest zaletą, ale nie powinna kończyć analizy produktu.

Sprawdź również:

gatunek i grubość drewna,
poziom wilgotności, jeśli został podany,
sposób zabezpieczenia materiału,
grubość ścian i podłogi,
rodzaj dachu,
sposób montażu i kotwienia,
wymagania dotyczące podłoża,
zalecenia konserwacyjne producenta.

Jeżeli natomiast dopiero zastanawiasz się, jaką funkcję ma pełnić konstrukcja, pomocny będzie także poradnik domki ogrodowe – funkcjonalność i zastosowanie w ogrodzie.

Drewno suszone – dlaczego warto znać ten parametr?

Określenie „drewno suszone” nie jest jedynie marketingowym dodatkiem do opisu produktu.

Informuje o jednym z ważniejszych etapów przygotowania naturalnego materiału do późniejszego wykorzystania.

Odpowiednio przeprowadzone suszenie pozwala zmniejszyć ilość wody w drewnie jeszcze przed wykonaniem konstrukcji, dzięki czemu ograniczana jest skala późniejszych zmian wymiarowych związanych z wysychaniem materiału.

Jeszcze więcej mówi określenie „drewno suszone komorowo”, ponieważ wskazuje, że proces przebiegał w kontrolowanych warunkach.

Nie oznacza to jednak, że takie drewno:

nigdy nie pęka,

przestaje pracować,

jest automatycznie odporne na warunki atmosferyczne,

ani że nigdy nie wymaga zabezpieczenia.

Suszenie jest jednym z elementów technologii.

O jakości gotowego produktu decyduje cały proces – od wyboru drewna, przez suszenie i obróbkę, po projekt konstrukcji, montaż i późniejszą konserwację.

FAQ – drewno suszone

Co to znaczy, że drewno jest suszone?

Oznacza to, że z materiału usunięto część naturalnej wilgoci, aby uzyskać poziom odpowiedni do dalszej obróbki lub użytkowania. Pozwala to ograniczyć późniejsze zmiany wymiarowe drewna.

Co to jest drewno suszone komorowo?

Jest to drewno suszone w specjalnej komorze, w której kontroluje się warunki procesu, takie jak temperatura, wilgotność i przepływ powietrza. W branży można spotkać oznaczenie KD – Kiln Dried.

Czy drewno suszone jest lepsze od mokrego?

Do zastosowań wymagających stabilności wymiarowej odpowiednio wysuszone drewno ma istotną przewagę. Drewno mokre również może być wykorzystywane w określonych technologiach, jeżeli konstrukcja i sposób zabezpieczenia zostały do tego dostosowane.

Jaka powinna być wilgotność drewna?

Nie istnieje jedna właściwa wartość dla wszystkich zastosowań. Docelowa wilgotność zależy od tego, czy drewno będzie używane we wnętrzu, konstrukcji zewnętrznej czy w innym środowisku.

Czy drewno o wilgotności około 18% jest suche?

W wielu zastosowaniach konstrukcyjnych taki poziom jest już charakterystyczny dla drewna wysuszonego. Dokładne wymagania należy jednak odnosić do konkretnego zastosowania i specyfikacji produktu.

Czy drewno suszone trzeba impregnować?

Suszenie nie zastępuje impregnacji. Potrzeba zabezpieczenia zależy od gatunku drewna, zastosowania, ekspozycji na wilgoć i zaleceń producenta.

Czy drewno suszone może pękać?

Tak. Drewno jest materiałem naturalnym i nawet po wysuszeniu reaguje na zmiany wilgotności. Suszenie ogranicza skalę późniejszych zmian, ale nie eliminuje ich całkowicie.

Czy drewno suszone komorowo pracuje?

Tak. Nadal pochłania i oddaje wilgoć z otoczenia. Proces suszenia powoduje jednak, że rozpoczyna użytkowanie z wilgotnością znacznie lepiej dostosowaną do późniejszych warunków.

Co oznacza KD przy drewnie?

KD jest skrótem od angielskiego „Kiln Dried”, czyli drewno suszone komorowo.

Czy drewno suszone jest odporne na grzyby?

Niska wilgotność ogranicza warunki potrzebne do rozwoju grzybów powodujących rozkład drewna, ale nie daje trwałej odporności. Ponownie zawilgocone drewno może wymagać odpowiedniej ochrony.

Czym różni się drewno suszone od struganego?

Suszenie dotyczy ilości wilgoci w drewnie. Struganie jest natomiast mechaniczną obróbką powierzchni i wymiaru elementu. Drewno może być jednocześnie suszone i strugane.