Domki ogrodowe
Drewno suszone w domkach dla dzieci – co daje i czym różni się od drewna impregnowanego?
31 stycznia 2024
7 min czytania
Redakcja Homeden

Przy wyborze drewnianego domku dla dzieci najwięcej uwagi zwykle poświęcamy jego wielkości, zjeżdżalni, huśtawce czy wyglądowi. Tymczasem jedna z najważniejszych różnic może być mniej widoczna na zdjęciach produktowych: stan i sposób przygotowania drewna, z którego wykonano konstrukcję.
W ofercie domków ogrodowych można spotkać zarówno drewno suszone, jak i drewno określane jako mokre, które następnie zostało zabezpieczone impregnatem ciśnieniowym. Nie są to po prostu dwa różne określenia tego samego materiału. Suszenie i impregnacja wykonują inne zadania i wpływają na inne właściwości drewna.
Drewno suszy się przede wszystkim po to, aby obniżyć jego wilgotność przed dalszą obróbką i montażem. Dzięki temu znaczna część zmian wymiarowych związanych z utratą wody zachodzi jeszcze zanim deska stanie się elementem gotowego domku. Nie oznacza to jednak, że suszone drewno przestaje reagować na wilgoć albo że nie wymaga ochrony podczas wieloletniego użytkowania na zewnątrz.
Właśnie to rozróżnienie jest kluczowe przy porównywaniu domków.
Co właściwie oznacza, że drewno jest suszone?
Świeże drewno zawiera dużą ilość wody. Podczas wysychania część tej wilgoci stopniowo opuszcza strukturę materiału, a poniżej określonego poziomu drewno zaczyna również zmniejszać swoje wymiary. Proces nie zachodzi identycznie we wszystkich kierunkach, dlatego podczas suszenia mogą pojawiać się naturalne naprężenia, niewielkie pęknięcia, skręcanie czy inne zmiany geometrii.
Jeżeli drewno zostanie odpowiednio wysuszone przed wykonaniem finalnych elementów konstrukcyjnych, producent może pracować z materiałem o bardziej przewidywalnych wymiarach niż w przypadku drewna o bardzo wysokiej wilgotności. Ma to znaczenie przy przygotowywaniu ścian, podłóg, drzwi, ram oraz połączeń, które później muszą do siebie pasować.
Nie oznacza to, że suszenie całkowicie eliminuje pracę drewna. Naturalny materiał cały czas reaguje na wilgotność otoczenia. Na zewnątrz może okresowo pobierać wodę z powietrza i opadów, a podczas suchej pogody ponownie ją oddawać. Dobrze wysuszone drewno jest więc bardziej przewidywalnym materiałem do produkcji, ale nadal pozostaje drewnem.
W przypadku domku ogrodowego jest to ważne również dlatego, że konstrukcja przez cały rok pracuje w bardzo zmiennych warunkach: od gorącego i suchego lata po wilgotną jesień, mróz i ponowne ocieplenie.
Drewno suszone a mokre – gdzie pojawia się praktyczna różnica?
Największa różnica pojawia się podczas dalszego wysychania gotowych elementów. Jeśli konstrukcja jest wykonywana z drewna o wysokiej wilgotności, materiał będzie tracił znaczną jej część już po wykonaniu poszczególnych desek i elementów. Wraz z tym procesem mogą następować bardziej zauważalne zmiany wymiarowe.
Przy materiale wcześniej wysuszonym duża część tego procesu odbyła się już przed finalną obróbką. Zmniejsza to zakres zmian, których można spodziewać się podczas późniejszego wysychania elementów, choć nie daje gwarancji całkowitego braku pęknięć, skręcania czy zmian szerokości.
W drewnie konstrukcyjnym ma to znaczenie przede wszystkim tam, gdzie liczy się dopasowanie elementów. Drzwi powinny swobodnie pracować w swojej ramie, podłoga pozostawać stabilna, a deski ścienne tworzyć prawidłowo złożoną konstrukcję.
Nie warto jednak tworzyć prostego podziału „mokre = złe, suszone = dobre”. Drewno o większej wilgotności może zostać wykorzystane w odpowiednio zaprojektowanej konstrukcji, a dodatkowe procesy – np. impregnacja ciśnieniowa – mogą zapewniać mu inne właściwości istotne przy użytkowaniu zewnętrznym.
Suszenie i impregnacja to dwie zupełnie inne rzeczy
To prawdopodobnie najważniejszy fragment całego poradnika.
Suszenie odpowiada przede wszystkim za wilgotność i stabilność wymiarową materiału. Impregnacja ma natomiast chronić drewno przed określonymi czynnikami biologicznymi i środowiskowymi.
Jedno nie zastępuje automatycznie drugiego.
Dobrze pokazuje to aktualna oferta Homeden. Małgosia Max jest wykonywana z suszonej, struganej sosny w stanie surowym. Z kolei domek Misia wykorzystuje według aktualnej karty sosnę określoną jako mokra, ale zabezpieczoną impregnatem w komorach ciśnieniowych.
Mamy więc dwa różne sposoby przygotowania materiału. W jednym przypadku punktem wyjścia jest suszone, surowe drewno wymagające odpowiedniego dalszego zabezpieczenia powierzchni stosownie do warunków użytkowania. W drugim otrzymujemy drewno fabrycznie zabezpieczone środkiem impregnującym.
Nie należy więc mówić, że „drewno suszone nie wymaga impregnacji” tylko dlatego, że zostało wcześniej wysuszone. Jeśli surowe drewno będzie przez lata użytkowane na zewnątrz, sposób jego zabezpieczenia trzeba dobrać do konstrukcji i zaleceń producenta.
Drewno suszone czy impregnowane – które jest lepsze?
To pytanie jest trochę jak porównanie suszenia i lakierowania samochodu – oba procesy mają inne zadanie. Dlatego zdecydowanie lepiej porównywać cały sposób przygotowania konkretnego produktu niż próbować wybrać jeden proces jako bezwzględnie lepszy.
| Cecha | Drewno suszone, surowe | Drewno impregnowane ciśnieniowo |
|---|---|---|
| Wilgotność przed produkcją | obniżona w procesie suszenia | zależna od sposobu przygotowania produktu |
| Zmiany wymiarowe po produkcji | zwykle bardziej ograniczone niż przy drewnie świeżym | nadal zależne od wilgotności materiału |
| Ochrona biologiczna wynikająca z samego procesu | suszenie jej nie zastępuje | zależy od zastosowanego impregnatu |
| Możliwość dalszego wykończenia | duża, zgodnie z wymaganiami drewna i produktu | trzeba uwzględnić zastosowany impregnat |
| Pielęgnacja późniejsza | zależy od ekspozycji i wybranego zabezpieczenia | zależy od impregnatu, powierzchni i warunków użytkowania |
W praktyce rodzic kupujący domek nie musi samodzielnie wybierać pomiędzy deską suszoną i impregnowaną. Ważniejsze jest sprawdzenie, w jaki sposób konkretny model został przygotowany przez producenta i czego będzie wymagał po ustawieniu w ogrodzie.
Jeżeli wybierasz surową Małgosię Max, interesuje Cię sposób dalszego wykończenia drewna. Przy modelu fabrycznie impregnowanym trzeba z kolei sprawdzić zalecenia dotyczące późniejszego malowania lub odświeżania zabezpieczenia.
Dlaczego suszone drewno dobrze sprawdza się w precyzyjnie wykonanych modułach?
Domki takie jak Małgosia Max czy Wikuś są wykonywane z suszonego drewna iglastego. Aktualne karty Homeden wskazują również struganie elementów, a w przypadku Małgosi gotowa konstrukcja wykorzystuje przygotowane wcześniej moduły.
Przy takim sposobie produkcji przewidywalność wymiarów materiału jest szczególnie wartościowa. Ściany, podłoga, dach czy rama drzwiowa muszą być przygotowane w taki sposób, aby podczas montażu elementy prawidłowo do siebie pasowały. Wcześniejsze obniżenie wilgotności drewna pomaga ograniczyć zakres zmian, które zaszłyby dopiero po obróbce.
Nie oznacza to jednak, że po ustawieniu domku wszystkie elementy zachowają identyczne wymiary przez kilkanaście lat. Naturalne drewno nadal będzie reagować na sezonowe zmiany wilgotności, dlatego w gotowej konstrukcji mogą pojawiać się niewielkie szczeliny, naturalne pęknięcia czy inne zmiany charakterystyczne dla materiału.
Właśnie dlatego poza jakością samego surowca liczą się również sposób konstrukcji, prawidłowy montaż i późniejsza konserwacja.
Czy suszone drewno jest bardziej odporne na deszcz?
Nie w takim znaczeniu, w jakim można byłoby zrozumieć to ze starej wersji artykułu.
Sam fakt wcześniejszego wysuszenia nie tworzy na powierzchni bariery chroniącej drewno przed wodą. Suche drewno pozostawione na zewnątrz może ponownie wchłaniać wilgoć, ponieważ jego wilgotność dąży do równowagi z warunkami otoczenia.
Suszenie nie powinno być więc przedstawiane jako zamiennik prawidłowo wykonanego dachu, ochrony konstrukcji przed długotrwałym kontaktem z wodą czy odpowiedniego zabezpieczenia powierzchni. Szczególnie ważne są dolne elementy domku, schody, platformy oraz miejsca, w których woda może przez długi czas pozostawać na powierzchni.
Duże znaczenie ma również ustawienie konstrukcji. Nawet bardzo dobre drewno będzie pracowało w trudniejszych warunkach, jeśli dolne elementy przez większość jesieni pozostają w kontakcie z mokrym podłożem albo dach nie odprowadza prawidłowo wody.
Więcej na temat kontroli konstrukcji opisujemy w poradniku jak zabezpieczyć domek dla dzieci.
Czy drewno suszone pęka?
Może.
Suszenie ogranicza wilgotność drewna przed dalszą obróbką, ale nie oznacza braku naturalnych pęknięć przez cały okres użytkowania. Drewno jest materiałem higroskopijnym i cały czas reaguje na zmieniającą się wilgotność otoczenia.
Ponadto skurcz drewna nie jest identyczny we wszystkich kierunkach. W poprzek włókien zmiany są znacznie większe niż wzdłuż deski, a sposób ułożenia słojów również wpływa na zachowanie konkretnego elementu.
Niewielkie naturalne zmiany powierzchni nie muszą więc automatycznie oznaczać wady konstrukcji. Inaczej należy traktować natomiast pęknięcie wpływające na element konstrukcyjny, połączenie, poręcz albo miejsce intensywnie używane przez dziecko.
Jeżeli nie masz pewności, czy dana zmiana jest wyłącznie naturalną cechą drewna, czy wymaga naprawy, warto skonsultować ją ze sprzedawcą lub producentem przed dalszym użytkowaniem.
Struganie i szlifowanie są równie ważne jak samo suszenie
Przy domku dla dzieci nie interesuje nas wyłącznie to, czy materiał zachowuje odpowiednią geometrię. Dziecko regularnie dotyka ścian, poręczy, drzwi, podłogi i innych drewnianych elementów, dlatego znaczenie ma również sposób obróbki powierzchni.
Struganie pozwala uzyskać równą powierzchnię i dokładniejszy wymiar elementu. Szlifowanie może dodatkowo poprawić wykończenie miejsc, z którymi użytkownicy mają bezpośredni kontakt.
Nie oznacza to jednak, że drewna nie trzeba później kontrolować. Pod wpływem wieloletniej ekspozycji na słońce, wodę i zmiany temperatury jego powierzchnia może się zmieniać. Przegląd pod kątem drzazg, uszkodzeń i ostrych fragmentów powinien więc być normalną częścią użytkowania domku, niezależnie od jakości materiału w dniu zakupu.
Szczególnie ważna jest kontrola przed rozpoczęciem kolejnego sezonu. Po zimie warto dokładnie obejrzeć poręcze, schody, platformę i miejsca najczęściej dotykane przez dzieci.
Suszona sosna w Małgosi Max i Wikusiu
W aktualnej ofercie Homeden dobrymi przykładami zastosowania drewna suszonego są rodziny Małgosia Max oraz Wikuś.
Małgosia Max bez ślizgu jest wykonana według obecnej specyfikacji z suszonej, struganej sosny w stanie surowym. Domek posiada platformę na wysokości około 122 cm, wnętrze około 111 × 107 cm, a cała konstrukcja waży około 350 kg.
Rozbudowane odmiany wykorzystują ten sam kierunek materiałowy, dodając kolejne elementy zabawowe. Przykładowo wersja Małgosia Max z dwoma ślizgami i ścianką wspinaczkową nadal wykorzystuje suszoną, struganą sosnę, ale cały zestaw osiąga około 540 × 376 cm.
Wikuś jest natomiast wykonany według aktualnej karty z suszonej sosny i świerku. Ma niższą platformę, około 60 cm, oraz znacznie większą powierzchnię podłogi – około 3,56 m². Pokazuje to dobrze, że informacja „drewno suszone” nie definiuje rodzaju domku. Może być wykorzystywana zarówno w stosunkowo prostych konstrukcjach, jak i rozbudowanych zestawach z platformami i urządzeniami ruchowymi.
A czym różnią się Misia i Michałek?
W ofercie Homeden znajdują się również domki wykorzystujące inny sposób przygotowania drewna. Misia oraz Michałek są opisane jako wykonane ze struganej sosny zabezpieczonej impregnatem w komorach ciśnieniowych.
W przypadku Misi Homeden podaje impregnat TANALITH E 3475 oraz drewno certyfikowane FSC®. Konstrukcja jest więc przygotowywana według zupełnie innego modelu niż surowa Małgosia Max.
Nie oznacza to, że jedna rodzina produktów jest automatycznie dobra, a druga zła. To dwa sposoby przygotowania konstrukcji, które należy oceniać razem z całym projektem domku, sposobem użytkowania i późniejszą konserwacją.
Właśnie dlatego na kartach produktów warto bardzo wyraźnie rozdzielić trzy informacje: gatunek drewna, sposób jego przygotowania przed produkcją oraz sposób zabezpieczenia do zastosowania zewnętrznego.
Czy domek z suszonego drewna trzeba malować?
Jeżeli produkt jest wykonany z surowego, suszonego drewna przeznaczonego do użytkowania na zewnątrz, warto sprawdzić zalecenia producenta dotyczące jego zabezpieczenia. Suszenie samo w sobie nie tworzy warstwy ochronnej przed warunkami atmosferycznymi.
Rodzaj produktu wykończeniowego powinien odpowiadać konkretnemu drewnu i zastosowaniu. Jeżeli domek jest już fabrycznie impregnowany, trzeba dodatkowo upewnić się, że planowany preparat jest kompatybilny z wcześniejszym zabezpieczeniem.
Nie należy również zakładać, że raz wykonane malowanie zamyka temat konserwacji na zawsze. Stan powłoki należy okresowo kontrolować, zwłaszcza na powierzchniach poziomych, poręczach, schodach i fragmentach szczególnie narażonych na deszcz.
Przy domku dla dzieci znaczenie ma także przeznaczenie zastosowanego produktu. Środki do wykończenia powierzchni powinny być używane zgodnie z instrukcją producenta i dopiero po pełnym wyschnięciu konstrukcja powinna wrócić do normalnego użytkowania.
Czy drewno suszone jest bardziej ekologiczne?
Nie można tego stwierdzić wyłącznie na podstawie faktu, że zostało wysuszone. Proces suszenia wymaga energii, a całkowity wpływ produktu na środowisko zależy również od pochodzenia drewna, gospodarki leśnej, transportu, sposobu produkcji, zastosowanych środków zabezpieczających oraz długości użytkowania gotowej konstrukcji.
Dlatego usunąłbym ze starego artykułu stwierdzenie, że drewno suszone samo w sobie jest „ekologicznym rozwiązaniem”. Znacznie wartościowsza jest konkretna informacja, np. o certyfikowanym pochodzeniu materiału, jeśli znajduje się ona w dokumentacji danego produktu.
Przykładowo karta Misi deklaruje drewno FSC®, więc właśnie taki konkretny parametr można komunikować. Nie należy natomiast automatycznie przenosić certyfikatu jednego modelu na pozostałe domki.
Z perspektywy klienta najważniejsze pozostaje wybranie produktu dobrze wykonanego i odpowiedniego do potrzeb rodziny, a następnie jego prawidłowe utrzymanie. Dłuższe rzeczywiste użytkowanie konstrukcji ma większy sens niż wymiana produktu po krótkim okresie z powodu złej pielęgnacji.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze drewnianego domku?
Informacja „drewno suszone” jest wartościowa, ale nie powinna być jedynym kryterium. Sprawdź również grubość elementów, sposób wykończenia powierzchni, instrukcję kotwienia, maksymalne obciążenie, wiek określony dla konkretnego modelu oraz wyposażenie.
W konstrukcjach stojących na platformie bardzo ważna jest stabilizacja. Małgosia Max mimo masy około 350 kg wymaga według aktualnej karty sześciu kotew w podstawowej konfiguracji, a bardziej rozbudowane zestawy potrzebują dodatkowych punktów mocowania. Jakość drewna nie zastępuje więc prawidłowego montażu.
Istotny jest również sposób przygotowania konstrukcji do warunków zewnętrznych. Jeśli drewno jest surowe, sprawdź wymagania związane z dalszym zabezpieczeniem. Jeśli jest impregnowane fabrycznie, dowiedz się, w jaki sposób powinno być później odnawiane.
Jeżeli jesteś jeszcze na etapie wyboru całej konstrukcji, zobacz poradnik domek drewniany dla dziecka – czy warto i na co zwrócić uwagę przed zakupem.
Drewno suszone w domkach dla dzieci – czy warto?
Drewno suszone jest bardzo dobrym materiałem do precyzyjnej produkcji domków ogrodowych. Obniżenie wilgotności przed finalną obróbką oznacza, że znaczna część zmian wymiarowych zachodzi wcześniej, dzięki czemu producent może pracować z bardziej przewidywalnym materiałem.
Nie należy jednak zamieniać tej zalety w obietnicę, że drewno suszone nie pęka, nie pracuje, jest odporne na deszcz albo nie wymaga zabezpieczenia. Po ustawieniu na zewnątrz nadal będzie reagowało na wilgotność i temperaturę, dlatego konstrukcja wymaga odpowiedniego projektu, prawidłowego montażu i okresowej kontroli.
Równie ważne jest rozróżnienie suszenia i impregnacji. Pierwsze przygotowuje materiał między innymi pod kątem jego wilgotności i późniejszej obróbki. Drugie może zapewniać ochronę przed określonymi czynnikami biologicznymi.
Dlatego przy porównywaniu domków nie pytaj wyłącznie „suszone czy mokre?”. Znacznie lepsze pytanie brzmi: z jakiego drewna wykonano konstrukcję, jak materiał przygotowano przed produkcją i w jaki sposób należy zabezpieczyć go podczas późniejszego użytkowania na zewnątrz?
Dopiero komplet tych informacji pozwala dobrze ocenić jakość domku.
FAQ – drewno suszone w domkach dla dzieci
Co oznacza drewno suszone?
To drewno, którego wilgotność została obniżona przed dalszą obróbką. Dzięki temu znaczna część skurczu związanego z wysychaniem zachodzi jeszcze przed wykonaniem finalnych elementów.
Czy drewno suszone jest lepsze od mokrego?
Przy precyzyjnej produkcji suszone drewno ma ważną zaletę w postaci większej przewidywalności wymiarowej. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt z suszonego drewna jest automatycznie lepszy od każdej prawidłowo wykonanej konstrukcji z drewna przygotowanego w inny sposób.
Czy drewno suszone nie pęka?
Może pękać. Suszenie ogranicza część późniejszych zmian, ale drewno nadal reaguje na wilgotność i temperaturę, a naturalne pęknięcia powierzchni mogą pojawiać się podczas użytkowania.
Czy suszone drewno się kurczy?
Tak. Największa część skurczu zachodzi podczas suszenia, ale drewno również później zmienia swoją wilgotność wraz z warunkami otoczenia i może nieznacznie zmieniać wymiary.
Czy drewno suszone chłonie wodę?
Tak. Suszenie nie powoduje trwałego zamknięcia struktury drewna przed wilgocią. Materiał pozostawiony na zewnątrz nadal może pobierać wodę.
Czy drewno suszone wymaga impregnacji?
Samo suszenie nie jest impregnacją. Sposób ochrony surowego drewna przeznaczonego na zewnątrz należy dobrać zgodnie z wymaganiami konkretnego produktu i zaleceniami producenta.
Czym różni się suszenie od impregnacji?
Suszenie obniża zawartość wilgoci w materiale. Impregnacja ma służyć ochronie drewna przed określonymi czynnikami, np. grzybami czy owadami, zależnie od zastosowanego preparatu.
Czy domek Małgosia Max jest wykonany z drewna suszonego?
Tak. Aktualne karty Homeden określają materiał jako suszoną i struganą sosnę w stanie surowym.
Czy Wikuś jest wykonany z drewna suszonego?
Tak. Aktualna karta modelu Wikuś podaje suszoną sosnę i świerk.
Czy Misia jest wykonana z drewna suszonego?
Aktualna karta Misi określa materiał jako mokrą, struganą sosnę zabezpieczoną impregnatem w komorach ciśnieniowych.
Czy drewno impregnowane ciśnieniowo jest gorsze?
Nie. Impregnacja ciśnieniowa i suszenie realizują inne cele. Produkt należy oceniać jako całość, uwzględniając konstrukcję oraz późniejszy sposób użytkowania.
Czy drewno suszone jest odporne na deszcz?
Nie dzięki samemu suszeniu. Konstrukcja zewnętrzna nadal wymaga prawidłowego odprowadzania wody i ochrony powierzchni zgodnej z zaleceniami producenta.
Czy domek z suszonego drewna trzeba malować?
To zależy od sposobu fabrycznego przygotowania produktu. W przypadku surowego drewna należy sprawdzić zalecenia dotyczące dalszego zabezpieczenia przed warunkami zewnętrznymi.
Co daje struganie drewna?
Pozwala uzyskać bardziej równą powierzchnię i precyzyjniejsze wymiary elementu. W domku dziecięcym dobre wykończenie powierzchni ma również znaczenie w miejscach, z którymi dziecko ma bezpośredni kontakt.
Czy drewno nadal pracuje po wysuszeniu?
Tak. Drewno jest materiałem higroskopijnym i reaguje na zmiany wilgotności otoczenia również po wykonaniu gotowego produktu.
Co jest ważniejsze: suszone drewno czy dobra konstrukcja?
Oba elementy są istotne. Dobre drewno nie zastąpi prawidłowego projektu, kotwienia, montażu i późniejszej konserwacji.
Jak dbać o domek z suszonego drewna?
Regularnie kontrolować stan powierzchni, konstrukcji, dachu i miejsc narażonych na wilgoć oraz odnawiać zabezpieczenie zgodnie z zaleceniami producenta.
Czy drewno suszone jest ekologiczne?
Sam proces suszenia nie wystarcza do określenia produktu jako ekologicznego. Znaczenie mają m.in. pochodzenie surowca, energia używana w produkcji, transport, zastosowane preparaty i rzeczywisty okres użytkowania domku.